Voorwoord voor mijn boek met besprekingen van reisverhalen

Mijn vriend Paul, die het prachtige voorwoord voor mijn eerste boek "Erik schrijft" heeft geschreven ziet er vanaf om het voorwoord voor mijn tweede boek, met besprekingen van reisverhalen, te schrijven. Voor hem is het teveel een moetje. Omdat ik in mijn eigen kring niet zo gauw iemand weet die dat over kan nemen, heb ik besloten om zelf een alternatief voorwoord te schrijven over het gebruik van citaten. Hier is het:

 

Over het gebruik van citaten:

 

Als je mijn boek doorbladert, dan valt het meteen op dat al mijn stukjes een combinatie zijn van een korte bespreking van het boek door mij, met een uitgebreide set citaten uit het besproken boek. Waarom heb ik voor al die citaten gekozen?

 

Bij boekbesprekers is het vrij gebruikelijk om één of meer citaten uit het besproken boek te geven. Nadat ik een aantal jaren boekbesprekingen had geschreven, werd mij steeds meer duidelijk dat ik het verzamelen van citaten en ze in mijn stukjes plaatsen het leukste onderdeel vind van zowel het lezen als van het schrijven van mijn stukjes.

 

Al mijn boeken (uitgezonderd de kunst- en fotoboeken) lees ik met een potlood in de hand. Bij een passage die eruit springt zet ik een verticaal streepje of één of meer uitroeptekens. Als ik het boek uit heb loop ik al die aantekeningen na en zet ik nummers bij de stukken tekst die een goed beeld van het boek als geheel geven en die ik kan gebruiken om te citeren. Vervolgens loop ik alle genummerde stukjes tekst meerdere keren na om de citaten uit te kiezen die ik wil gebruiken voor mijn stukje. Ik weet zo dat ik de meest veelzeggende citaten heb uitgekozen.

 

Waarop let ik bij de keuze van een citaat? Het citaat moet goed weergeven waar het boek over gaat, liefst vrij kort en licht van toon zijn, mooi geformuleerd en los van de context iets te zeggen hebben. Doordat ik op deze wijze citaten heb verzameld, heb ik het boek meteen weer voor ogen als ik mijn bespreking lees. Ik hoop dat jullie veel plezier beleven aan mijn besprekingen met uitgebreide citaten.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Alfred Russel Wallace: Het Maleise eilandenrijk

Alfred Russel Wallace: Het Maleise eilandenrijk (Groot-Brittannië, 1869): 679 blz: Vertaald door Ruud Rook (1996): Uitgeverij Atlas
 

 

 

"Het Maleise eilandenrijk" van Alfred Russel Wallace wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste reisverhalen uit de 19e eeuw.
 

Alfred Russel Wallace was een bioloog die tegelijkertijd met Charles Darwin op het idee van evolutie kwam. Het verschil tussen hen beiden was dat Wallace in een creatieve flits kwam tot een schets van hoe evolutie volgens hem verliep terwijl Darwin al 20 jaar met het idee bezig was en uitgebreid alle voors en tegens had overdacht.
 

Wallace deelt het eilandengebied in vijf regio's in:
1): De Indo-Maleise eilanden: bestaande uit het schiereiland Malakka en Singapore, Borneo, Java en Sumatra.
2): De Timor-groep: bestaande uit de eilanden Timor, Flores, Sumbawa en Lombok, alsmede verscheidene kleinere eilanden.
3): Celebes (tegenwoordig Sulawesi genaamd).
4): De Molukken.
5): De Papoease groep: bestaande uit Nieuw-Guinea alsmede de Aroe-eilanden en verscheidene andere eilanden.
 

Van iedere regio beschrijft Wallace zijn reizen door dat gebied, terwijl hij steeds afsluit met een hoofdstuk over de natuurlijke historie van het besproken gebied.
 

In "Het Maleise eilandenrijk" doet Wallace verslag van zijn verblijf gedurende de jaren 1854-1862 in wat toen Maleisië heette (tegenwoordig spreekt men van Indonesië). Wallace was van arme afkomst en moest om zijn reis te kunnen bekostigen dieren verzamelen. Dat deed hij met ongekende overgave, een groot deel van zijn boek wordt gevuld met beschrijvingen van vangsten van vooral vogel-, vlinder- en keversoorten. Hij verzamelde 1000 soorten vogels en 7000 soorten kevers en vlinders. Daar zaten een aantal nieuwe soorten bij waarvan er ook enkele naar hem vernoemd zijn, waaronder een soort paradijsvogel.
 

Wallace ontdekte dat er een grens liep tussen Bali en Lombok en ten oosten van Celebes ten westen en oosten waarvan de dierenwereld flink verschilde. Deze grenslijn wordt sinds die tijd de Wallace-lijn genoemd.
 

Verder schrijft Wallace over zijn ontmoetingen met het Maleise en Papoease mensenras. Geheel in de trant van de 19e eeuw beschrijft hij deze als lui en een treetje lager op de evolutieladder staand dan de  westerse mens.

Hij schrijft ook over de jacht op de orang oetans, over de doerian, over bamboe en over de productie van sago.

 

Kenmerkend voor de onbevooroordeelde blik waarmee Wallace kijkt is dat hij het Nederlandse cultuurstelsel als het beste systeem beschouwt dat hij kent in de koloniën.
 

Ook is Wallace enthousiast over de waterklok (een halve kokosnoot met onderin een gaatje die geleidelijk volstroomt met water) en vindt hij reizen met de inheemse prauw gerieflijker dan met een stoomboot, die toch als een hoogtepunt van de westerse beschaving wordt beschouwd.
 

Wallace sluit het boek af met een beschouwing over Engeland, het rijkste land ter wereld waarin desondanks tien procent van de bevolking in armoede leeft of van de misdaad.  

 

Het is een erg onderhoudend boek waarin de vele opsommingen van verzamelde dieren soms wat langdradig zijn. De vertaling van Ruud Rook leest uitstekend.

 

Citaten:

- De Chinese bazaar telt honderden winkeltjes die een veelzijdige verzameling ijzerwaren en manufacturen te bieden hebben, veelal tegen wonderbaarlijk lage prijzen. Men kan er fretboortjes kopen voor een stuiver per stuk, vier bollen wit katoendraad voor een halve stuiver, en pennemesjes, kurketrekkers, kruit, schrijfpapier en vele andere artikelen kosten hetzelfde of zijn goedkoper dan in Engeland.

 

- Laat in de middag bereikten we Sodos, gelegen op een heuvelrug tussen twee rivieren, maar omringd door fruitbomen, zodat er van het landschap weinig te zien was. Het huis was ruim, schoon en gerieflijk, en de mensen waren erg voorkomend. Veel vrouwen en kinderen hadden nog nooit een blanke gezien en betwijfelden of ik overal dezelfde kleur had als in mijn gezicht. Ze smeekten me om mijn armen en lichaam te ontbloten en waren zo aardig en vrolijk dat ik me verplicht voelde om ze enigszins tegemoet te komen, zodat ik mijn broek optrok en mijn been liet zien, waarna ze dit lichaamsdeel belangstellend onderzochten.

 

Over de doerian:

- Het vruchtvlees is het eetbare deel, en de consistentie en smaak zijn onbeschrijflijk. Machtige boterachtige custardvla, op smaak gebracht met amandelen, is nog de beste beschrijving, maar dan bijgemengd met wat vleugjes van smaken die doen denken aan roomkaas, uiensoep, brown sherry en andere onverenigbare zaken.

 

Over bamboe:

 - Bamboe groeit in bijna alle tropische landen, en overal waar het algemeen is maken de inlanders er op de meest uiteenlopende manieren nuttig gebruik van. Bamboe is sterk, licht, glad, recht, rond en hol, men kan het makkelijk en netjes splijten, het groeit in alle mogelijke lengtes, het laat zich probleemloos kappen en men kan er makkelijk gaatjes in boren, het is uitwendig keihard, heeft geen uitgesproken smaak of geur, komt overvloedig voor en groeit en vermeerdert zich snel. Stuk voor stuk eigenschappen die het geschikt maken voor talloze toepassingen, waarvoor andere materialen veel meer werk en toebereidselen zouden vergen.

 

- De inlanders leven (in elk geval tijdens de natte moesson) uitsluitend van rijst, zoals de arme Ieren van aardappelen. Een groot deel van het jaar eten ze tweemaal per dag een pan kurkdroog gekookte rijst met zout en rode pepers en verder niets.

 

Over de prauw:

- In de loop van die vier sombere dagen had ik het heel prettig in dit knusse hokje - prettiger dan het geval zou zijn geweest als ik dezelfde tijdsduur opgesloten zou hebben gezeten in de protserige en ongezellige eetzaal van een eersteklas stoomboot. Want wat rook alles fris aan boord - geen verf, geen teer, geen nieuw touw, geen vet (voor wie er gevoelig voor is, de afschuwelijkste geur van allemaal), olie of vernis, maar in plaats daarvan bamboe en rotan, kokostouw en dakbedekking van palmbladeren, louter zuiver plantaardige vezels, die aangenaam ruiken, als ze al ruiken, en rustige tafereeltjes in het groene en schaduwrijke bos voor de geest roepen.

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Clemens Carle: Rad-Abenteuer Panamericana

Clemens Carle: Rad-Abenteuer Panamericana: 45000 km von Feuerland bis Alaska (Duitsland, 1994): 303 blz: Uitgeverij Helmut Hermann

 

 

Ergens in mei 1988 ontmoette ik Clemens in het noorden van Joegoslavië, bij de grotten van Postojna. Ik was met de fiets onderweg naar Turkije. Er kwam een man met een enorme baard op mij af op een mountainbike met voorop een boodschappenmandje met etenswaren. Hij vroeg waar ik vandaan kwam en vertelde dat hij onderweg was naar Beijing op een fietstocht die anderhalf jaar zou duren. Hij stelde voor om een tijdje samen op te fietsen.

 

Zo gezegd, zo gedaan. We bezochten de grotten van Postojna en fietsten vervolgens een paar dagen samen op tot aan de meren van Plitvice, een schitterend natuurgebied met zeer veel watervallen. Na ons bezoek aan Plitvice wilde Clemens door het binnenland van Joegoslavië fietsen en ik langs de kunst (mooier weer!) en gingen we uit elkaar. Twee weken later kwamen we elkaar weer tegen in Ohrid, in het zuiden van Joegoslavië. We fietsen weer een paar dagen samen op en bezochten de Meteora kloosters vlakbij Kalamata in het noorden van Griekenland. Opnieuw splitsten onze wegen zich.

Het was denk ik begin 1990 dat ik weer wat van Clemens hoorde. Ik kreeg een eerste reisbericht met een verslag van de eerste etappe van zijn reis van Vuurland naar Alaska. We schreven elkaar regelmatig, ook nadat ik een psychische ziekte had gekregen. Clemens woonde in Maichingen, een klein stadje vlak ten westen van Stuttgart. Ik heb hem daar twee keer opgezocht in 1993 en in 1997. Bij die tweede gelegenheid vroeg ik aan Clemens of hij nog meer boeken wilde schrijven over zijn fietstochten. Hij antwoordde dat dat de moeite niet loonde, van zijn boek waren maar 10.000 exemplaren verkocht. Mij lijkt dat een fantastisch resultaat voor een eerste boek, maar echt rijk zul je daar niet van worden.

Ik had "Rad-Abenteuer Panamericana" natuurlijk al eerder gelezen, in 1997 en vermoedelijk nog een tweede keer maar dat kan ik niet terugvinden op mijn leeslijsten. Nu, bij herlezing, was ik aangenaam verrast over hoe onderhoudend ik dit boek vind. Het is een onderhoudend, prettig leesbaar boek over een zeer bijzondere fietstocht.

 

De tocht die beschreven wordt in "Rad-Abenteuer Panamericana" duurde van oktober 1989 tot oktober 1992. In 3 jaar tijd legde Clemens een kleine 45.000 km af. Ze vertrokken vanaf Vuurland met een groep van vier personen, behalve Clemens waren ook Rolf, Helge en Michael onderweg naar Alaska. Al gauw blijkt de groep niet geweldig te functioneren en splitsen Clemens en Rolf zich af van Helge en Michael. Later krijgt Clemens in toenemende mate onenigheid met Rolf en gaat hij in zijn eentje verder. Later ontmoet hij Helge en Michael weer en ze fietsen een tijd met zijn drieën. Opnieuw onenigheid en Clemens fietst weer alleen verder. De ouders van de 4 fietsers hebben nog wel contact met elkaar en Clemens en Rolf proberen het weer een tijd, maar in het noorden van Peru gaan ze definitief uit elkaar. Uiteindelijk neemt Helge in Colombia het vliegtuig naar huis, Rolf in de Verenigde Staten en alleen Michael en Clemens halen Alaska.

 

Ik heb de afgelopen maand 5 fietsboeken van Frank van Rijn gelezen. Er is een duidelijk verschil in levensstijl tussen Clemens Carle en Frank van Rijn. Beide reizen met een minimaal budget en met een zwaar bepakte fiets. Voor Frank van Rijn is het fietsen het doel op zich. Het gaat Frank om het fietsen en de rest is bijzaak. Bij Clemens ligt dat heel anders. Hij wil zich onderdompelen in een totaal andere cultuur en zoveel mogelijk zien en meemaken. Voor hem is het fietsen een manier om prettig rond te reizen en om makkelijk contact te maken met de lokale bevolking en medereizigers. Hij is veel socialer ingesteld dan Frank van Rijn en reist in een veel rustiger tempo, hoewel er ook voor hem natuurlijk dagen zijn dat hij zoveel mogelijk kilometers vreet. 

 

Als je de boeken van Frank van Rijn leuk vindt, dan zul je "Rad-Abenteuer Panamericana" vermoedelijk ook wel met plezier lezen, als je Duits tenminste goed genoeg is. Voor mij vormt het Duits van dit boek geen enkel probleem hoewel ik maar tot de 4e klas lessen Duits heb gehad.

 

Citaten:

- "Mit so etwas willst du Richtung Alaska fahren?", denke ich mir, und Zweifel am Vorhaben kommen auf. Es sollten nicht die letzten sein. Die 35 Testkilometer in den am Beagle-Kanal gelegenen Nationalpark "Tierra del Fuego" schaffen wir dann doch, die Schotterpiste gibt einen Vorgeschmack auf kommende Erlebnisse: böiger Gegenwind, das kleinste Kettenblatt liegt auf, das Fahrrad schüttelt wie ein wild gewordener Gaul, vorausschauende Fahrweise ist notwendig, denn abrupte Lenkmanöver sind bei dem Gewicht nicht drin. Bei jedem Auto und vor allem bei jedem Bus oder Lkw verschwinden wir in einer riesigen Staubwolke, sind bald staubverkrustet, es knirscht zwischen den Zähnen.

 

Na de afsplitsing van Michael en Helge:

- Dennoch bin ich mir auch nicht sicher, ob Rolf und ich auf Dauer so gut harmoniseren. Wir haben beide einen gesunden Dickkopf, der allzugerne manchmal ohne Rücksicht auf den anderen seinen eigenen Weg sucht. Kein guter Ausgangspunkt für eine gemeinsame lange Tour.

 

- ... Oder war unsere ganze Unternehmung nicht von vornherein zum Scheitern verurteilt? Reiseradler sind bestimmt die grössten Individualisten unter allen Travellern, das konnte so nicht klappen, das hätte ich von vorherein wissen müssen.

 

- Irgendwie trennen mich aber Welten von den "Normalurlaubern", ich lebe in anderen Dimensionen, was Geld (wenig) und Zeit (viel) betrifft.

 

Kamperen op grote hoogte:

- Die Zeit reicht dann gerade noch, um auf etwa 4.650 m Höhe mitten in Pampagras zu zelten. Uiih, das wird kalt werden! Nach dem ersten vorsichtigen Blick am nächsten Morgen aus der Zelt konnte ich mal wieder eine Lobeshymne auf meinen Schlafsack singen: Rauhreif bedeckte die Pampa, die Zelthaut war innen und aussen total  vereist, den vollen Wasserflaschen ist kein Tropfen zu entlocken, aber im Schlafsack war es gemütlich warm.

 

Over zijn financiën:

- Wie immer machte ich am letzten Abend Kassensturz. Wie teuer mochte wohl Costa Rica gewesen sein? Rund 13 Mark pro tag errechnete ich, so wie Argentinien. Damit blieb Panama (DM 34,41) der Spitzenreiter, gefolgt von Ecuador (DM 29,41), während alle anderen Länder um die 15 bis 22 Mark lagen. Etwa 20 Mark pro Tag hatte ich ja kalkuliert.

 

- Der Kilometerzähler springt wieder auf 0,0 um - 20.000 Kilometer sind abgeradelt! Die meisten der letzten 10.000 bin ich nun alleine gefahren, ich hätte nie geglaubt, so gut alleine zurechtzukommen, nicht nur mit meiner Umwelt, sondern ganz besonders mit mir selbst. Ich fühle mich ausgeglichen und selbstbewusst wie noch nie zuvor in meinem Leben und habe keine Zweifel, diese Tour auch vollends allein durchstehen zu können. Ich habe mich inzwischen so an den Reiserhytmus gewönhnt,  dass ich gar nicht mehr an ein Ende der Tour denken mag. 

 

- Aus dem Kauf- und Konsumkreislauf habe ich mich inzwischen ausgeklinkt, viel wichtiger ist mir ein voller Magen, gute Gesundheit und gelegentlich eine heisse Dusche geworden.

 

- Mich erstaunt es immer wieder, mit wie wenig mein Körper zufrieden ist und dennoch Tagesleistungen von 150 Kilometer und mehr verkraftet. Der Wille zählt. Der Wille, ein Ziel zu erreichen, ist viel wichtiger als ein austrainierten Körper und bestimmt die Grundvoraussetzung, eine Panamericana-Radtour erfolgreich durchzustehen. 

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Ernest Shackleton: Zuid

Ernest Shackleton: Zuid (Groot-Brittannië, 1919): 404 blz: Vertaald door Inge Kok (1999): Uitgeverij Atlas: Eerdere vertaling door L.G. Robberecht (1987): Uitgeverij Hollandia BV 

  

 

 

"Zuid" is het verhaal van de beroemde Zuidpoolexpeditie uit de jaren 1914-1917 onder leiding van sir Ernest Shackleton.

Shackleton was een ervaren poolreiziger. In 1902-1903 had hij deelgenomen aan een Zuidpoolexpeditie onder leiding van kapitein Robert Falcon Scott. Hij ging samen met Scott op weg naar de Zuidpool, maar kreeg scheurbuik en moest geëvacueerd worden.

Deze mislukking belette hem niet om in 1908 voor een tweede maal naar het Zuidpoolgebied af te reizen, ditmaal als leider van de expeditie. Hij kwam tot op 160 km van de Zuidpool, maar moest omkeren omdat de trekpony's dood waren en er te weinig voedsel over was. In tegenstelling tot Scott 2 jaar later slaagde hij er wel in om alle expeditieleden veilig thuis te brengen.

In 1914 nadat de Zuidpool bereikt was door zowel Amundsen als Scott was er nog een huzarenstuk mogelijk, een doorsteek van de ene kust van Antarctica over de Zuidpool naar de andere kant van Antarctica.

Net na het begin van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 ging Shackleton op pad met 2 boten: met de Endurance onder leiding van hemzelf en met als kapitein Frank Worsley, en met de Aurora. Shackleton zelf zou met een groep Antarctica oversteken vanuit de Weddellzee, de andere groep van de Aurora zou vanuit de Rosszee voedsel en brandstofdepots aanleggen tot aan de 83e breedtegraad om de oversteek mogelijk te maken.

Het liep anders. De depots werden met veel moeite uitgezet door de groep vanuit de Rosszee, maar de Endurance kwam vast te zitten in het ijs van de Weddellzee. De boot werd verlaten op 27 oktober 1915 en zonk uiteindelijk op 21 november.
Shackleton had er lang over na gedacht hoe hij de groep veilig terug naar huis zou brengen. Er werden 3 reddingsboten, de honden en een deel van de voedselvoorraden gered. Persoonlijke bezittingen werden bijna alle achtergelaten.

Gedurende enkele maanden zat het team vast op een grote ijsschots. Uiteindelijk voeren ze naar Elephant eiland. Daar bouwden ze een provisorische hut.

Terwijl het grootste deel van de groep daar achterbleef onder leiding van Frank Wild, ging Shackleton met Frank Worsley en 4 anderen in de James Caird (een van de 3 boten) op weg naar Zuid Georgië, zo'n 1000 km verderop. Na een zeer moeilijke bootreis landden ze uitgeput op Zuid Georgië en daar moesten ze nog een tocht maken over een indrukwekkende bergrug met gletsjers om in veiligheid te komen.

"Zuid" is een ongelofelijk avonturenverhaal, het is waarschijnlijk de meest indrukwekkende overlevingstocht ooit beschreven. De stijl van Shackleton is niet zo bijzonder, maar dat geeft niet, ik in ieder geval bleef van begin tot eind geboeid lezen. De speciale kwaliteiten van Shackleton als leider komen in kleine details naar voren.

Roland Huntford heeft een prachtige biografie over Shackleton geschreven, waarin het verhaal van deze tocht uitgebreid verteld wordt.
Alfred Lansing heeft deze tocht opnieuw beschreven in "Endurance".
Frank Worsley heeft de boottocht met de James Caird beschreven in "Shackleton's boat journey".
In 2000 heeft de expeditiereiziger Arved Fuchs samen met drie metgezellen de boottocht en tocht door Zuid Georgië overgedaan. Het boek van deze reis is "In de schaduw van de Zuidpool".
Ook is er een prachtige verfilming van het leven van Shackleton gemaakt door Kenneth Branagh. 

 
De eerdere vertaling van Uitgeverij Hollandia heeft als extra's een voorwoord door Boudewijn Büch, een register en een 17-tal foto's waaronder een prachtige van de Endurance die tot ondergang gedoemd is. 

 

Citaten:

- De enige vorm van tegenprestatie of privilege waarover een ontdekkingsreiziger beschikt om zijn dankbaarheid voor de hem geboden hulp uit te drukken, bestaat eruit de ontdekte gebieden te noemen naar de mensen aan wie de expeditie haar bestaan dankt.

 

- Pakijs kan worden omschreven als een gigantische, oneindige legpuzzel van de natuur. In los pakijs zijn de puzzelstukken enigszins uit elkaar gedreven en door elkaar geraakt, maar op talrijke plaatsen zijn ze weer tegen elkaar gedrukt, en als het pakijs zich verder sluit, worden de gebieden die verstopt zitten groter en worden de stukken harder tegen elkaar geklemd, tot het uiteindelijk "gesloten" pakijs wordt wanneer de hele puzzel zo sterk tegen elkaar is gedrukt dat hij met zorg en inspanning in alle richtingen te voet kan worden doorkruist.

 

- De viering van Kerstmis werd niet vergeten. Om middernacht werd aan iedereen aan dek grog uitgedeeld. Bij het ontbijt was er opnieuw grog voor diegenen die om middernacht in hun kooi hadden gelegen. Orde-Lees had de longroom met vlaggen versierd en had voor iedereen een klein kerstcadeautje. Sommigen hadden cadeaus van thuis die moesten worden uitgepakt. Later was er een werkelijk fantastisch  diner van schildpadsoep, sprot, hazenpeper, kerstpudding, appelgebakjes, dadels, vijgen en gekonfijte vruchten, waarbij rum en donker bier werd gedronken.

 

- We verloren nog steeds enkele honden door wormen en het was jammer dat de artsen niet de juiste medicijnen hadden. De ervaren Canadese hondendrijver die ik voor mijn vertrek naar het zuiden had aangenomen, had voor wormpoeder moeten zorgen en toen die man niet met de expeditie was meegegaan, was dat punt over het hoofd gezien.

 

- We wisten dat de Endurance hecht was en voldeed aan alle eisen, maar geen enkel schip dat door mensen was gebouwd, kon het overleven als de schollen er werkelijk greep op kregen en het beletten omhoog te komen naar het oppervlak van het schurende ijs.

 

- ... De petroleum laaide fel op onder het vat van drieëntwintig liter dat we als pan gebruikten, en de warme melk was vlug klaar. Daarop gingen we als drie reddende engelen met de levenwekkende drank de tenten af, en we waren verbaasd en een tikje geërgerd door de nuchtere manier waarop sommige mannen deze bijdrage aan hun gerief accepteerden. Ze beseften niet helemaal hoeveel werk we op de vroege ochtend voor hen hadden verzet en ik hoorde Wild zeggen: "Als er nog laarzen moeten worden schoongemaakt, hoeven de heren ze slechts buiten te zetten!"

 

- De kok stak het spekfornuis aan en even later, toen ik om de hoek van het fornuis zat, hoorde ik iemand zeggen: "Ik houd van sterke thee, kok." Een ander deed ook een duit in het zakje: "Ik heb liever slappe thee, kok." Het was prettig om te weten dat ze zich geen zorgen maakten, maar dit leek me het juiste ogenblik om mee te delen dat iedereen dezelfde thee zou krijgen en dat we boften als er over twee maanden überhaupt nog thee was. Dit incident leek me toen van psychologisch belang. Hier waren mannen wier schip was vernietigd, die bivakkeerden op de onstabiele schollen en die zo te zien niet veel kans hadden om in veiligheid te komen, maar ze richtten zich kalm op de bijzaken van hun bestaan en besteedden aandacht aan zulke onbenulligheden als de sterkte van hun thee.

 

- "... Onze lepels behoren hier tot de onontbeerlijke bezittingen. Het zou voor ons bijna even erg zijn om een lepel kwijt te raken als voor een tandenloze om zijn kunstgebit te verliezen."

 

- Iedereen was heel opgewekt. We werden allemaal opgefleurd door het vooruitzicht dat er een eind zou komen aan de sleur van het leven op de schol. Iemand schreef in zijn dagboek: "Het is een hard, ruig en vrolijk bestaan, dat marcheren en kamperen; we wassen noch onszelf, noch de vaat, en we kleden ons niet uit of om. We krijgen in elk geval te eten, altijd doortrokken van spekrook, slapen bijna op de kale sneeuw en werken zo hard als het menselijk lichaam bij een minimum aan voedsel maar kan." 

 

- Ik geef toe dat de last van de verantwoordelijkheid zwaar op mijn schouders drukte, maar aan de andere kant was de houding van de mannen voor mij een stimulans en een bemoediging. Eenzaamheid is de keerzijde van leiderschap, maar de man die de besluiten moet nemen, wordt enorm geholpen als hij het gevoel heeft dat de mensen die hem volgen niet inwendig aan hem twijfelen en dat zijn bevelen vol vertrouwen en in de hoop op succes zullen worden uitgevoerd.

 

- Toen de storm die nacht op zijn hoogtepunt was, kocht Cheetham lucifers van mij voor flessen champagne, een fles per lucifer - te goedkoop, ik had twee flessen moeten rekenen. De champagne wordt uitbetaald als hij zijn "pub" in Hull opent en ik in de gelegenheid ben daar aan te gaan ...

 

- Met die gedachte in mijn hoofd bereikte ik mijn tent en viel ik in slaap op de grond vol keien, die een prettig gevoel van stabiliteit gaf. De sprookjesprinses die niet op haar zeven donsmatrassen wilde rusten omdat er een erwt onder de stapel lag, had wellicht niet begrepen dat we allemaal genoegen beleefden aan de zware stenen, die onmogelijk onder ons konden breken of wegdrijven; doordat we overal bulten voelden, werden we er juist aangenaam aan herinnerd dat we veilig waren.

 

- Vervolgens liet ik de kok vervangen door iemand die de wens had geuit zich neer te leggen om te sterven. De taak om het vuur in de kombuis brandend te houden was zowel lastig als inspannend en leidde zijn gedachte af van de kansen op een snel einde. Even later trof ik hem aan terwijl hij uiterst serieus bezig was een paar uiteraard niet al te schone sokken te drogen die dicht bij onze avondmelk waren opgehangen.

 

Op Zuid Georgië:

- Terwijl het kamp werd ingedeeld, beklommen Crean en ik de helling met beemdgras achter het strand en we bereikten de top van een kaap die over de zeearm uitkeek. Daar vonden we albatrosnesten en tot onze grote vreugde zaten er jonge vogels in. De vliegvlugge dieren waren dik en vet, en we besloten zonder aarzelen dat ze jong zouden sterven.

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Inleiding op mijn boek met besprekingen van reisverhalen

Als men denkt aan schrijvers van reisverhalen, dan denken de meeste mensen vooral aan Engelstalige schrijvers. De meest gehoorde namen zijn volgens mij die van Bruce Chatwin, Redmond O'Hanlon, V.S. Naipaul en Paul Theroux, eventueel aangevuld met Robert Byron, de Ierse Dervla Murphy, Wilfred Thesiger en Colin Thubron. Van al deze schrijvers heb ik een flink deel van hun oeuvre gelezen.

 

Uit niet-Engelstalige landen zijn er voor zover ik weet erg weinig reisverhalen in het Nederlands vertaald. Wel vertaald zijn een aantal boeken van de Poolse journalist Ryszard Kapuściński, behalve reisschrijver ook een zeer scherpe politieke analist.

 

En dan heb je het Nederlandse taalgebied. Een veelgehoorde naam is die van Cees Nooteboom. Nooteboom etaleert zijn kennis zoals een pauw zijn veren. Zijn lofzangen op kleine Spaanse kerkjes en onbekende schilders kunnen mij niet echt boeien. Je hebt wereldfietser Frank van Rijn wiens boeken vooral leuk zijn voor collega-fietsers. De twee grootste Nederlandstalige reisverhalenschrijvers zijn de Zeeuwse Carolijn Visser en de Vlaamse Lieve Joris. Beide dames behoren wereldwijd tot de allerbesten in het genre.   

 

Vanaf 1983 tot en met 1996 heb ik vrij veel gereisd. Vooral fietstochten in Europa (de Ardennen, West- Duitsland, naar Zweden, Zuid-Engeland en Wales, Frankrijk, naar Turkije, Tsjechië en de Peloponnesos), maar ook een wandeltocht door de Franse Alpen en rugzakreizen door Turkije en Indonesië en Thailand. 

 

Tussen 1996 en 2006 ben ik nog een aantal keren naar Spanje en Italië geweest (oa voor een cursus Spaans in Salamanca) en heb ik een mislukte reis naar New York gemaakt in 2001. Tot mijn grote verdriet heb ik wegens ernstige problemen met mijn geestelijke en lichamelijke gezondheid na 2006 nauwelijks meer gereisd. De laatste jaren ben ik mijn woonplaats Utrecht niet meer uit geweest.

 

Ik ben mede begonnen met het lezen van reisverhalen om inspiratie op te doen voor mijn eigen reizen. Ik lees reisverhalen zoals anderen detectives, thrillers , spionage romans of sciencefiction lezen, puur ter ontspanning. 

 

Een goed reisverhaal bestaat in mijn ogen uit 3 onderdelen: de persoon die de reis maakt, de reis zelf en de landen waar de reiziger doorheen komt met hun bewoners. Mooiste voorbeeld in het genre vind ik het boek van Wilfred Thesiger waarin hij een verblijf van 5 jaar bij de bedoeïenen van Saoedi Arabië beschrijft. Van veel van de besproken schrijvers heb ik meerdere boeken gelezen.

 

In mijn boek heb ik 96 reisverhalen besproken, waaronder 15 van Lieve Joris, 10 van Ryszard Kapuściński, 17 van Frank van Rijn en 24 van Carolijn Visser. Niet alle boeken van deze 4 schrijvers vallen strikt genomen onder de reisverhalen, maar ik heb ze voor de overzichtelijkheid allemaal hier besproken. De overige 30 boeken die ik besproken heb, behoren allen tot mijn persoonlijke favorieten en hiervan heb ik er 6 in het Engels en 2 in het Duits gelezen. 

 

Ik heb ongeveer 600 reisverhalen gelezen, deze selectie bevat de besprekingen van de mooiste hiervan. Ik denk sowieso dat in mijn boek een flink aantal van de mooiste reisverhalen ooit worden besproken. Veel plezier met het lezen. 

Films gezien in december

The Munekata Sisters: Mooie film van Yasujiro Ozu uit 1950 over een ongelukkig huwelijk. ****

 

Mother: Zwart-wit film van Naruse uit 1952 over een moeder die het gezin draaiende houdt. ****

 

Scattered Clouds: Mooie laatste film van Mikio Naruse in kleur uit 1967. ****

 

Just 6.5: Geweldige Iraanse actiefilm uit 2019 over de drugsbestrijding in dat land. *****

 

Kanzo Sensei: Engelse titel: Dr Akagi: Film uit 1998 van Shohei Imamura: Film over een Japanse dokter die de ziekte hepatitis onderzoekt tijdens de laatste jaren van de oorlog. Er valt op deze film veel aan te merken. Het verhaal is onsamenhangend, bevat functieloze seksscènes, veel onnodig geweld en veel te nadrukkelijke Amerikaanse muziek. Een matige film. ***

 

Walkabout: Film  van Nicolas Roeg uit 1971 over een jonge vrouw en haar broertje die in de Australische Outback moeten zien te overleven nadat ze in de steek gelaten zijn door hun vader. Mooie beelden van de Outback. ****

 

Bread & Roses: Film uit 2000 van Ken Loach over twee Latijns-Amerikaanse schoonmaaksters in een groot kantoorgebouw in Los Angeles. De film is zeer realistisch en stemt tot nadenken, maar Loach vergeet dat een filmkijker maar een beperkte hoeveelheid ellende aan kan. *** 

 

Sweet Sixteen: Film van Ken Loach uit 2002. De 15-jarige Liam heeft een moeder die in de gevangenis zit. Hij smokkelt sigaretten om aan geld te kopen. Dan ziet hij een caravan te koop staan en begint hij in drugs te handelen om die te kopen. Hij wil in de caravan gaan wonen samen met zijn moeder als die vrijkomt en met zijn zus en haar dochter. Heftige film waar je niet vrolijk van wordt, maar wel uitstekend gespeeld. ****

 

Riff Raff: Film van Ken Loach uit 1992 over een bouwvakker en zijn vriendin. De film laat zien hoe de onderklasse in Groot-Brittannië leeft. Mijn Engels is behoorlijk goed, maar deze film zou ondertiteld moeten zijn, ik kan het dialect van de bouwvakkers met geen mogelijkheid volgen. Een overtuigende film, maar wel tamelijk deprimerend. ****

 

Peurs(s) du noir: Mooie Franse zwart-witte animatiefilm van verschillende animatoren uit 2007. Donker van toon en heel anders dan de films van Disney of Ghibli. Wat mij betreft een aanrader. **** 

 

Willem Frederik Hermans: Een overgevoelige natuur: Een film van Max Pam en Jan Bosdriesz uit 2007 waarin fragmenten met Hermans te zien zijn en een aantal interviews met mensen die Hermans hebben gekend. Vooral veel aandacht voor zijn boek "Nooit meer slapen" en zijn reis naar Noorwegen en zijn bezoek aan Zuid-Afrika. Een paar uitspraken van Hermans:

- Over iemand die vond dat een atoom van liefde aan elkaar hangt: "Dan denk ik zo maar, dat de atomen in een atoombom met niet veel liefde uit elkaar gaan."

- In een interview met Adriaan van Dis, waarin van Dis zegt dat dit een vraaggesprek van twee personen is, antwoordt Hermans, nee, dit is een vertelgesprek van mijn kant.

- Over Aad Nuis: "Die man is zo dom, dat hij niet door heeft, dat er andere mensen zijn die niet net zo dom zijn als hijzelf."

Eigenlijk is deze documentaire alleen interessant als je al wat met Hermans hebt. ***

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Kerstdagen 2025: een goedkope kerst

Het was er mij niet speciaal om te doen, maar deze kerst was denk ik mijn goedkoopste kerst ooit.

 

Kosten:

Kerstkaarten: 0 euro

Kerstversiering: 0 euro

Cadeaus: 0 euro

Boodschappen: 70 euro

 

Ik heb woensdag een grote pan erwtensoep gemaakt van 12 liter. Van de soep plus roggebrood en katenspek, plus een eenvoudig toetje, heb ik woensdag alleen, donderdag met 3 vrienden en gisteren met een vriend gegeten. Vanavond eet ik er nog een keer van met een vriend en dan heb ik nog twee bakjes in de diepvries staan. De bijdrage van mijn vrienden in de kosten van het eten was 10 euro per persoon, zodat  ik voor slechts 20 euro vier dagen kerst heb gevierd.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

 

Nieuw project: een set van 9 boeken met mijn verzamelde boekbesprekingen

Gisterenavond had ik mijn vriend Paul op bezoek. Paul is antiquaar en een groot lezer, film- en muziekliefhebber. Ik zei tussen neus en lippen door tegen Paul dat ik het erg leuk zou vinden om een rijtje boeken in de kast te hebben staan met mijn eigen boekbesprekingen. Ik heb sinds 2009 zoveel boekbesprekingen geschreven dat daar best een serie boeken van te maken valt. Paul zei dat hij dat een goed idee vond, en dat behalve hijzelf, hij tenminste 2 andere liefhebbers van mijn stukjes kende, die ook graag de complete "Erik schrijft" wilden hebben. 

 

Ik heb mijn boekbesprekingen opgedeeld in 9 categorieën:

Autobiografisch proza

Biografieën

Fotoboeken

Graphic Novels en strips

Kinderboeken

Reisverhalen

Romans

Verhalenbundels

Overige boeken

Het ligt dus voor de hand om van mijn verzamelde boekbesprekingen een set van 9 boeken te maken. Ik wil beginnen met een boek met besprekingen van reisverhalen. Dit boek, en die over romans, verhalenbundels, autobiografisch proza en biografieën komen zonder illustraties. Waarschijnlijk worden dit, ook in deze volgorde, de eerste 5 boeken die ik ga samenstellen. De boeken over Graphic Novels en kinderboeken wil ik met illustraties maken en het boek met overige boeken waarschijnlijk ook. Als laatste wil ik één of meerdere boeken maken met mijn besprekingen van fotoboeken. Aangezien ik veruit de meeste besprekingen heb geschreven over fotoboeken, zal dit laatste deel (delen) vermoedelijk het meest omvangrijk zijn.

 

Voorlopig ga ik uit van een oplage van 8 exemplaren van ieder boek. Drie voor mijn vriend Paul, een voor mijn zus Margot, een voor mijn broer Paul, een voor mijn beste vriendin Corine, een voor mijn beste vriend Peter, en natuurlijk een voor mijzelf. Familie, vrienden en bekenden geef ik de gelegenheid om in te tekenen voor één of meer delen tegen kostprijs, maar ik vermoed dat de wereldwijde belangstelling voor deze serie boeken zeer beperkt zal zijn. Ik zal het zelf geweldig vinden om mijn eigen boeken in huis te hebben.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

Dvd: Walkabout

Walkabout (Australië, 1971): 100 min: Regisseur Nicolas Roeg

 

 

 

Een gezinnetje bestaande uit vader, een dochter van ongeveer 16 jaar oud en een zoontje van zo'n 7 jaar oud woont in de stedelijke jungle van Sydney. Met zijn drieën gaan ze met de auto op stap naar de Outback. Midden in de wildernis gaan ze picknicken. Dan zonder enige zichtbare oorzaak, schiet de vader op zijn kinderen die voor hem wegvluchten. Vervolgens steekt de vader zijn auto in brand en schiet zichzelf dood. 

 

Na dit vreemde begin van de film zijn de jonge vrouw en het jochie op zichzelf aangewezen. Ze hebben kleren aan die volstrekt ongeschikt zijn voor een tocht door de wildernis en ze hebben nauwelijks eten en drinken bij zich. ze lopen, niet goed wetend waarheen, totdat ze bij een poeltje terechtkomen, waar ze in ieder geval wat kunnen drinken. De volgende dag, als het poeltje opgedroogd is, worden ze ontdekt door een jonge Aboriginal ontdekt, die bezig is met zijn Walkabout. Deze Aboriginal, David Gulpilil, is dezelfde over wie ik pas de film "Charlie's Country" heb gezien. De Aboriginal ontfermt zich over het meisje en de jongen en leert hen te overleven in de wildernis en brengt hen terug naar de beschaving.

"Walkabout" is een prachtige film om te zien, met name door de beelden van de  uitgestrekte wildernis van de Outback en de dieren die daar leven. Ergens halverwege de film komt een soft-erotische scène van een paar minuten voor, waarin we de vrouwelijke hoofdpersoon naakt zien zwemmen in een paradijselijke poel. Ik heb niets tegen vrouwelijke naaktheid, maar deze scène past volstrekt niet in de film. Wel hangt over de hele film een soort van seksuele spanning, die tegen het einde tot een hoogtepunt komt als de Aboriginal zich opdoft voor een toenadering tot de jonge vrouw.

 

Op IMDB krijgt "Walkabout" van 29.000 mensen een waardering van 7,6 en een metascore van 8,5.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Leon Schröder: Naked The Hague

Leon Schröder: Naked The Hague: Kwetsbaar bloot tegen perfectie (Nederland, 2022): 384 blz: Uitgeverij Leon Schröder fotografie

 

Bij de term naaktfotografie denk je (ik althans) al gauw aan foto's van jonge vrouwen van rond de 20 die er zeer aantrekkelijk uitzien. Verder zijn er nog homo-erotische boeken van knappe mannen, veelal met groot uitgevallen piemels. Voor zover ik weet zijn er vrij weinig fotoboeken met naaktfoto's van doorsnee mensen, die niet heel knap. maar ook niet heel lelijk zijn.

 

Leon kreeg het idee voor "Naked The Hague" en zijn eerdere boek "Naked Rotterdam" toen hij het boek "Naked New York" uit 1998 van de Amerikaanse fotograaf Greg Friedler (1970-2015) in handen kreeg. Omdat we in de visuele media gebombardeerd worden met naaktfoto's van vrijwel altijd er perfect uitziende modellen, zijn veel mensen ontevreden met hun eigen lichaam geworden. Door een boek te maken met naaktfoto's van gewone mensen hoopt Leon hier een tegenwicht aan te bieden.

In "Naked The Hague" wisselen de foto's en de teksten elkaar netjes af. Op de bladzijden met foto's staat steeds op de linkerbladzijde iemand met kleren aan, met als bijschrift zijn of haar beroep (of belangrijkste functie) en op de rechterbladzijde dezelfde persoon, nu geheel bloot. Alle foto's zijn gemaakt voor dezelfde achtergrond en steeds op dezelfde manier belicht, waardoor het boek als een eenheid aandoet. Na iedere 6 tot 8 dubbele bladzijden met foto's volgt er een dubbele bladzijde met tekstbijdragen van de deelnemers. In het Nederlands en in het Engels. De teksten zijn onderhoudend, maar bevatten wel veel herhalingen. Veel deelnemers spreken hun steun uit aan Leon voor zijn idee om foto's te maken van imperfecte lichamen.

 

"Naked The Hague" is een heel erg mooi fotoboek, dat ons op een andere manier doet kijken naar het menselijk lichaam.

 

Voor een aantal afbeeldingen uit "Naked The Hague", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Annie Leibovitz: The early years

Annie Leibovitz: The early years, 1970-1983 (Verenigde Staten, 2018): 182 blz: Uitgeverij Taschen

 

 

 

"Annie Leibovitz, The early years" is een hardcover zonder paginanummers, uitgegeven door Taschen. Zoals de titel al aangeeft behandelt het boek de beginjaren van de carrière van de wereldberoemde Amerikaanse fotografe Annie Leibovitz. 

 

Het boek telt 10 bladzijde aan goed geschreven, informatieve teksten en een eigenzinnige tijdlijn van 8 bladzijden met daarin informatie, vooral over politiek in Amerika, fotografie, popmuziek en film. Dit alles in drievoud, in het Engels en daarnaast ook in het Duits en in het Frans.

 

Maar een fotoboek schaf ik natuurlijk niet aan vanwege de teksten, het gaat mij vooral om de foto's. En daarin stelt dit boek teleur, te weinig en te weinig goede foto's. Ik heb een aantal andere boeken van Annie Leibovitz en "Annie Leibovitz, The early years" vind ik van geen belang.

 

Voor een paar foto's uit "Annie Leibovitz, The early years", klik hier.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Just 6.5

Just 6.5 (Iran, 2019): 135 min: Regisseur Saeed Roustaee

 

 

 

Als ik aan de Iraanse cinema denk, dan denk ik aan de films van Abbas Kiarostami, rustige films, veelal waargebeurd, met veel couleur locale en mooie landschapsbeelden. "Just 6.5" is een harde actiefilm die je niet uit Iran zou verwachten.

 

In Iran zijn (anno 2019) 6,5 miljoen drugsgebruikers. Deze mensen leven veelal zeer armoedig, bijvoorbeeld op straat in oude rioleringsbuizen. Er wordt door de politie een grote actie opgezet om de grote drugsdealers te pakken te krijgen. Eerst arresteert met talloze arme drugsgebruikers, die gedwongen worden te vertellen waar zij hun drugs vandaan halen. Dan worden de kleine dealers opgepakt om zo achter de naam en verblijfplaats van de grote jongens te komen. Steeds valt de naam van Naser Khakzad.

 

We volgen rechercheur Samad met zijn team. Samad gebruikt bepaalt geen zachtzinnige methoden. Ook de omstandigheden in de gevangenissen zijn afgrijselijk. In een cel waar in Nederland een gevangene de beschikking over heeft, staan hier wel 100 mensen dicht opeengepakt, zodat er zelfs geen ruimte is om te zitten.

 

Ik ben geen fan van actiefilms, maar ik vind "Just 6.5" een geweldige film, van het niveau van "Godfather" of "City of God". Warm aanbevolen!

 

Op IMDB krijgt "Just 6.5" van 21.000 mensen een waardering van 7,7.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Mikio Naruse: Scattered Clouds

Scattered Clouds (Japan, 1967): 108 min: Zwart-wit: Regisseur Mikio Naruse

 

"Scattered Clouds" uit 1967 is de laatste film die Naruse maakte. De film is in widescreen en in kleur. De  vrouwelijke hoofdpersoon van de film staat op het punt om met haar man te verhuizen. Dan krijgt ze bericht dat haar man is omgekomen bij een verkeersongeluk. De rechter bepaalt dat de man die haar man heeft aangereden, geen schuld heeft, maar hij biedt toch uit goed fatsoen een redelijke maandelijkse toelage aan de weduwe aan.

 

De weduwe geeft al snel aan dat ze niet zit te wachten op het geld. Intussen wordt de man van het ongeluk verliefd op de weduwe en zij uiteindelijk ook op hem.

 

"Scattered Clouds" is een uitstekend liefdesdrama, dat mij veel meer boeit dan soortgelijke Amerikaanse films. Wederom een erg sterke film van Naruse.

 

Op IMDB krijgt "Scattered Clouds" van 1.500 mensen een waardering van 7,8.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Mikio Naruse: Mother

Mother (Japan, 1952): 98 min: Zwart-wit: Regisseur Mikio Naruse

 

In "Mother" maken we kennis met een gezin bestaande uit een vader en een moeder, die samen een wasserette runnen, en hun twee zonen en twee dochters. Het verhaal wordt verteld vanuit het gezichtspunt van de oudste dochter. Vrij aan het begin van de film overlijdt de oudste zoon aan tuberculose en vervolgens overlijdt ook de vader, waarna de moeder in haar eentje de familie draaiende moet zien te houden. 

 

In "Mother" krijgen we een beeld te zien van het dagelijkse leven in Japan, zoals in de meeste films van Naruse. Ik vind het een zeer aangename film om te zien, misschien niet behorend tot de allerbeste films van Naruse, maar zeer zeker de moeite van het bekijken waard.

 

Op IMDB krijgt "Mother" van 953 mensen een waardering van 7,5.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Yasujiro Ozu: The Munekata Sisters

The Munekata Sisters (Japan, 1950): 112 min: Zwart-wit: Regisseur Yasujiro Ozu

 

 

 

Twee zussen. De oudste zus Setsuko zit gevangen in een liefdeloos huwelijk met Mimura, een ingenieur zonder baan die teveel drinkt. Jaren geleden was Setsuko verliefd op Hiroshi, maar er werd door geen van beiden een aanzoek gedaan. Hiroshi vertrok voor langere tijd naar Frankrijk en is nu weer terug in Japan. De jongste zus Mariko probeert om Setsuko en Hiroshi weer bij elkaar te brengen, terwijl ze zelf ook een beetje verliefd is op Hiroshi.

 

Ozu behandelt in "The Munekata Sisters" op een vrij luchtige wijze de problematiek van een ongelukkig huwelijk. Hideko Takamine, vooral bekend door de films van Mikio Naruse, steelt als jonge zus Mariko de show. Al met al vind ik "The Munekata Sisters" gewoon een erg goede film.

 

Op IMDB krijgt "The Munekata Sisters" van 1.400 een waardering van 7,4.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Sebastião Salgado: Workers

Sebastiâo Salgado: Workers: An Archaelogy of the Industrial Age (Brazilië, 1993): 400 blz: Uitgeverij Aperture

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"Workers" is een fotoboek vol met zwart-witfoto's van mensen die zwaar lichamelijk werk doen van de Braziliaanse econoom en fotograaf Sebastião Salgado.

Zoals gebruikelijk bij dit soort fotoboeken zijn niet alle foto's even mooi of indrukwekkend. Ik zou zelf zeggen dat zo'n 90 % van de foto's in dit boek vrij gewoontjes zijn, maar tussen de overige 10 % zitten dan ook een aantal pareltjes.

Ik zou een aantal top foto's willen noemen:
- blz 30-31: Suikerrietwerkers na een dag werken
- blz 48-49: Betaaldag voor de arbeiders op de theeplantages in Rwanda
- blz 52: Portret van 2 Rwandese vrouwen
- blz 84-85: Vissersboten
- blz 96-97: Portretfoto van een vissersboot vol mensen
- blz 130-131: Mannen die zakken van jute maken
- blz 140-141: Café in Shanghai
- blz 194-195: Tegenlichtopname van een containeropslag
- blz 258-259: Langs het spoor in Frankrijk
- blz 270-271: Arbeiders die kolen laden in trucks
- blz 280-281: Mensen met een wagentje om voedsel te bezorgen
- blz 300-301: Enorme openluchtmijn in Brazilië
- blz 322-323: Arbeider in de olie-industrie
- blz 340: Oliearbeider in Koeweit
- blz 366-367: Man die aan een dam werkt
- blz 388-389: Vrouwen die aarde verwijderen voor de aanleg van een kanaal in India

Salgado heeft foto's gemaakt in een groot aantal verschillende landen. Wat opvalt is dat de beste foto's in het boek niet altijd direct iets te maken hebben met het productieproces. Voordat Salgado dit boek publiceerde had hij een boek over de Sahel gepubliceerd. Later zijn een boek over Afrika verschenen en een boek met de titel "Genesis". Salgado heeft een aantal jaren voor Magnum gewerkt, maar heeft later dit agentschap weer verlaten.

  

Een nieuw project: het nalopen van al mijn stukjes

Ik wil het komende jaar gebruiken om al mijn stukjes na te lopen en eventuele kleine foutjes eruit te halen, kleine toevoegingen te doen, illustraties toe te voegen bij boeken en dvd's waar die verdwenen zijn en de stukjes in de juiste categorieën te labelen. Ik ben hierbij begonnen met het oudste stukje en werk toe naar het heden. Het zal een monnikenwerk zijn. Stukjes die ik relevant genoeg vind, zal ik opnieuw plaatsen. Misschien dat ik stukjes verwijder die ik van geen belang meer vind. Ik heb geen idee hoe lang ik met dit project bezig zal zijn, ik ga me niet overwerken.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

August Willemsen: Vrienden, vreemden, vrouwen

August Willemsen: Vrienden, vreemden, vrouwen (Nederland, 1998): 418 blz: Uitgeverij de Arbeiderspers, serie Privé-domein (nr. 220)
 

 

 

"Vrienden, vreemden, vrouwen" is een in dagboekvorm geschreven boek van de jaren 1956-1964, waarin de schrijver 20-28 jaar oud is. 

 

In het begin studeert August Willemsen piano aan het Conservatorium. Het blijkt niet de juiste studie voor hem te zijn, hij leest veel en wil eigenlijk iets in de literatuur doen.

Een grote rol in het boek spelen zijn vele vriendschappen met vrouwen. Eerst platonisch. Omdat hij 1,95 meter lang is en nogal slungelachtig van voorkomen kan hij zich niet voorstellen dat er vrouwen zijn die op hem vallen. Hij gaat met Marjan voor een reis naar Spanje. Daar flirt zij met iedereen, maar August mag niet aan haar zitten. Dan is er ook nog een zekere Freddie voor wie hij meer dan vriendschapsgevoelens koestert. In Spanje gaat August voor het eerst met een vrouw naar bed.

Ook een terugkerend thema in het leven van August Willemsen is de drank. Deze wordt in grote hoeveelheden geconsumeerd, wat hem ook wat losser en ontvankelijker maakt voor vrouwen. Mede door lezing van het boek "De binnenlanden" van Euclides da Cunha (later prachtig door hem vertaald) besluit August Willemsen om op 25-jarige leeftijd Portugese taal- en letterkunde te gaan studeren. In vergelijking met zijn 2 latere boeken "Braziliaanse brieven" en "De val" is August Willemsen in dit boek nog wat navelstaardiger, vandaar dat ik het het minste van de 3 vind.

  

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

 

Een advies voor Tony's Chocolonely

Lezers van mijn blog zal het niet verbazen dat ik van chocolade houd. Ik houd zelfs erg veel van chocolade, wat dat betreft ben ik net een Oempa Loempa.

Er zijn tal van merken chocoladerepen die ik lekker vind: Côte d'Or, Verkade, Delicata, Lindt, Godiva, Toblerone, Ritter Sport.

Van een merk ben ik speciaal fan, dat is Tony's Chocolonely. Ik geef en krijg ze vaak cadeau. Mijn favoriete smaak is momenteel melk met karamel en zeezout.

Er is echter een groot probleem bij de repen van Tony's Chocolonely en dat is het formaat van de repen. Je hebt ze in 2 formaten: erg klein, ik geloof 47 gram voor 1,35 euro en vrij groot, 180 gram voor ongeveer 2,70 euro. Mijn bezwaar tegen de kleine repen laat zich wel raden, ze zijn duur en vooral ook erg klein. De grote repen zijn precies  goed voor een cadeau, maar mijn bezwaar laat zich ook makkelijk raden. Of ik nu een kleine reep van 47 gram in huis heb of een grote reep van 180 gram, als ik hem aanbreek dan is hij 10 minuten later op.

Daarom pleit ik voor een normaal formaat van 100 gram. Dat is een redelijke hoeveelheid en dan hoef ik mij niet zo schuldig te voelen dat ik alweer een enorme reep chocolade heb gegeten.

Naschrift op 2 december 2025: Inmiddels liggen er repen Chocolonely van 90 gram in de winkel. Een mooi formaat!

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Jaaroverzicht 2025: Films en televisieseries

Het jaar is nog niet ten einde en ik heb dit jaar al ongeveer 200 films en 9 televisieseries gezien. Ik heb maar liefst 93 dvd-besprekingen geschreven. De ontdekking van het jaar was het oeuvre van de Japanse regisseur Mikio Naruse van wie ik maar liefst 64 van zijn 68 films heb gezien, waarvan ik er 9 met 5 sterren heb gewaardeerd. De volgende 30 films en 3 televisieseries die ik apart besproken heb, heb ik gewaardeerd met 5 sterren:

 

Bonjour Congo met Rudi Vranckx

Zabou Breitman & Eléa Gobbé-Mévellec: The Swallows of Kabul

Robert Bresson: A Man Escaped 

Lucas Dhont: Close 

Fawlty Towers met John Cleese

Ritwik Ghatak: The Cloud-Capped Star

Felix van Groeningen: A Beautiful Boy 

Ciro Guerra: El abrazo de la serpiente 

Keisuke Kinoshita: Twenty-Four Eyes, The Ballad of Narayama

Masaki Kobayashi: Harakiri, Kwaidan

Claude Lanzmann: Sobibor 14 octobre 1943 16 heures 

Hayao Miyazaki: The Boy and the Heron 

Kenji Mizoguchi: The 47 Ronin

Mikio Naruse: Repast, Sound of the Mountain, Late Chrysanthemums, Floating Clouds, Flowing, When a Woman Ascends the Stairs, Wife, Be Like a Rose!, Her Lonely Lane

Sergei Parajanov: Asjik Kerib 

Pawel Pawlikowski: Ida 

Hiroshi Shimizu: Mr. Thank You, The Masseurs and a Woman, Ornamental Hairpin 

Steven Spielberg: Close Encounters of the Third Kind

Sporen uit het Oosten met Rob Hof

François Truffaut: L'argent de Poche 

Dziga Vertov: Man with a Movie Camera 

Zhang Yimou: To Live 

 

Overige films die ik met 5 sterren heb gewaardeerd:

het Groot-Brittannië van ...

History of Surgery 

Miss Hokusai

Nusrat Fateh Ali Khan: Live in Paris 

Mikio Naruse: Whistling in Kotan 

un Prophète 

 

Dit is voorlopig het laatste stukje op mijn blog. Ik houd weer eens een pauze om te bedenken of en hoe ik verder wil.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

 

Jaaroverzicht 2025: Boeken

Ik heb in 2025 aanzienlijk minder gelezen dan in 2024. Als ik goed tel heb ik 43 stukjes geschreven over boeken die ik herlezen heb, 6 stukjes over nieuw gelezen boeken en 2 stukjes over boeken die ik maar gedeeltelijk heb gelezen. Ook heb ik in totaal 31 fotoboeken besproken. Dat maakt in totaal 82 boekbesprekingen. De belangrijkste van die boeken zijn:

 

Verhalenbundels:

H Hans Christiaan Andersen: Sprookjes en verhalen 

H Maarten Biesheuvel: Verzamelde werken: 10 stukjes

Simon Carmiggelt: Gedundrukt 

H F.B. Hotz: Het werk: 8 stukjes

 

Strips en Graphic Novels:

H Emmanuel Guibert: De fotograaf: Delen 1-3 

Barbara Stok: Wat is goed leven? 

H Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB

H Osamu Tezuka: Boeddha: Delen 4 -8 

H Bill Watterson: Casper en Hobbes: Delen 6-13

 

Reisverhalen:

H Heinz Helfgen: Ich radle um die Welt 

H Barbara Savage: Miles from Nowhere

 

Autobiografisch:

H Maarten 't Hart: Het roer kan nog zesmaal om 

H Maarten 't Hart: Een deerne in lokkend postuur

H Maarten 't Hart: Dienstreizen van een thuisblijver

 

Fotoboeken:

Abbas: Gods I've Seen 

Serge Anton: Emotions 

Henri Cartier-Bresson: The Face of Asia 

Joakim Eskildsen: The Roma Journeys 

Olivier Föllmi: Boeddhisme in de Himalaya 

Olivier Föllmi: India 

Ara Güler: Ara Güler's Istanbul

Josef Hoflehner: Retrospective 1975-2015 

Carla Kogelman: I am Waldviertel 

Koudelka: Gypsies 

Dana Lixenberg: Homeless in Jeffersonville Indiana

Kadir van Lohuizen: After us the Deluge 

Mario Marino: Children of the World 

Don McCullin: India

Paul Nicklen: Born to Ice
Jacques Plouvier: Flushing Moments

Jacques Plouvier: Face to Face 

Andrew Roth: The Book of 101 Books 

Jeanloup Sieff: Torsi torses nu 

Ruben Timman: Crown of Creation 

Christine Turnauer: I saw more than I can tell 

Alex Webb: The Suffering of Light 

Arjen Jan Zwart: No one dies at a Gypsy Wedding

 

Ik heb het afgelopen jaar dan wel niet zo veel gelezen, maar wat ik las was zeer de moeite waard. Ook heb ik veel prachtige fotoboeken aangeschaft en besproken. Voor mijn boek van het jaar zijn meerdere mogelijkheden. "The Roma Journeys" van Joakim Eskildsen vind ik misschien wel het mooiste fotoboek dat ik ken. Op het gebied van Graphic Novels en strips heb ik 4 geweldige series herlezen: "De fotograaf" van Emmanuel Guibert, "Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB" van Jacques Tardi, "Boeddha" van Osamu Tezuka en "Casper en Hobbes" van Bill Watterson. Maar mijn boek van het jaar wordt het bescheiden "Gedundrukt" van Simon Carmiggelt. Ik volg hiermee een goede traditie. Voor de zesde keer op rij wordt een boek van een Nederlandse schrijver van bescheiden omvang mijn boek van het jaar. Dit jaar kies ik ook het beste verhaal dat ik heb gelezen, en mijn verhaal van het jaar wordt het prachtige "Proefspel" van F.B. Hotz.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

 

Films gezien in november

Civilization: Stoomcursus wereldgeschiedenis uit 2011 waarbij de presentator Niall Ferguson vooral stil staat bij de vraag waarom de westerse beschaving de laatste 500 jaar zo dominant is geworden. ****

 

Otesanek: Combinatie van animatiefilm en horror van Jan Svankmayer uit 2000. ****

 

Ida: Zeer indrukwekkende zwart-witte Poolse film uit 2013 over een jonge Poolse vrouw die achter haar achtergrond komt. *****

 

Children of Heaven: Iraanse feel good film uit 1997 over een 9-jarige jongen en zijn iets jongere zusje. ****

 

Gypsy Caravan: Concert tour uit 2008 van 5 Roma groepen die gevolgd zijn tijdens de tour en onderweg. Hun muziek komt te weinig aan bod. Ik had liever een volledige registratie van een van hun concerten gezien en beluisterd. ***

 

Zhou Yu's Train: Chinese liefdesfilm uit 2002 met actrice Gong Li in de hoofdrol. Erg clichématig, maar de film ziet er wel mooi uit. ***

 

The McCartney Years: Als Paul McCartney en John Lennon elkaar niet hadden ontmoet, dan hadden we waarschijnlijk nooit van McCartney of Lennon gehoord. Deze boxset bevat clips van Paul McCartney met zijn band. Af en toe speelt hij nummers van "The Beatles", het is opvallend hoeveel beter die nummers klinken dan de nummers die hij later heeft geschreven. Een mooie set van 3 dvd's. ****

 

l'Argent de Poche: Erg goede film over een groep schoolkinderen van de Fransman François Truffaut uit 1976. Een absolute must see voor filmliefhebbers die van films over kinderen houden. *****

 

Quiet Flows the Don: Ruim 5 uur durende Russische film uit 1957 over de Don kozakken en hun geschiedenis tussen ongeveer 1910 en 1920. De titel van het boek en de film had ook "Oorlog en vrede" kunnen zijn, ware het niet dat die al door Tolstoi was gebruikt. De eerste van de 3 dvd's met daarin vooral romantische ontwikkelingen vond ik een genot om te zien, de 2 andere dvd's met veel oorlogshandelingen vond ik veel minder interessant. Best een indrukwekkende film, maar als je "Oorlog en vrede" van Sergej Bondartsjoek uit 1967 hebt gezien, dan kun je deze met een gerust hart overslaan. "Oorlog en vrede" is op alle punten de betere film. ****

Heremakono: Film van een Malinese regisseur uit 2002 die zich afspeelt in Mauretanië. Veel couleur locale, mooie beelden, maar er zit geen verhaal in de film en er gebeurt vrijwel niets. Ik houd op zich wel van trage films, maar deze film is mij toch iets te traag. ***

Charlie's Country: Film van Rolf de Heer uit 2013 over het leven van een Aboriginal. ****

 

Nusrat Fateh Ali Khan: Live Concert in Paris: Verdere gegevens op mijn dvd ontbreken, behalve dat hij op het label Apollo is uitgebracht. Muziek overstijgt alle grenzen. Dat bewijst de Pakistaanse zanger Nusrat Fateh Ali Khan met zijn 9 man begeleiding. Khan zingt in een mijn onbekende taal en zijn begeleiders spelen veelal met mij onbekende instrumenten. Het klinkt fenomenaal, dat zal iedereen met een enigszins muzikaal gehoor erkennen. Khan is gestorven in 1997 en hij was een geweldige zanger. Ik heb nog de prachtige cd "Mustt Mustt" in de kast liggen. *****

 

les Diseurs de vérité: Franstalige film van de Algerijns/Nederlandse regisseur Karim Traïdia uit 2000 over een Algerijnse man die in zijn thuisland vervolgd wordt en op aanraden van een vriend in Nederland asiel aanvraagt. Een van de mooiste Nederlandse films die ik ken. ****

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Restaurants waar ik in 2025 heb gegeten

Ik heb volgens mij het afgelopen jaar maar in 9 restaurants een volledige maaltijd gegeten: 

 

Bistro Lunetten: De Chinees in Lunetten. Een redelijk restaurant, maar ook niet meer dan dat.

 

Cafetaria de Koppel: Hier kom ik ongeveer één keer per week voor een portie verse frieten met mayonaise, vaak samen met een blikje Coca cola. De frieten zijn hier de beste die ik ooit gegeten heb en de eigenaar en zijn personeel zijn zeer vriendelijk. Voor de rest van het assortiment hoef je niet speciaal hier naartoe te gaan.

 

Heron: Uitstekend restaurant waar ze veel met lokale producten werken en waar ik dit jaar één keer heerlijk heb gegeten met vriendin A.

  

De Kimbap King: Koreaans sushirestaurant in Lunetten. Het eten was hier redelijk, maar wel wat aan de dure kant. 

 

Kolintang: Indonesisch restaurant in Lunetten waar ik al jaren de deuren plat loop. Ik eet hier gemiddeld twee keer per week een roti rames, of een grote kop ossenstaartsoep. Ik vermoed dat Kolintang de beste prijs/kwaliteit verhouding heeft van alle restaurants in Nederland.

 

Pizz'Arte: Pizzeria in Lunetten waar ze de lekkerste pizza's bakken die ik ken. Een groot voordeel is ook dat hij dichtbij huis is, zodat de pizza's lekker warm aankomen als ik ze laat bezorgen (een keer per 2 a 3 weken).

 

Pizzeria Luigi: Tweede pizzeria in Lunetten die tegenover Pizz'Arte ligt. Ik heb hier één keer een pizza gegeten en ga dat nooit meer doen.

 

De Stadsjochies: Wat mij betreft het beste restaurant in Utrecht dat ik ken, met zeer avontuurlijke, vooral vegetarische, gerechten. Ik heb hier het afgelopen jaar maar liefst drie keer gegeten.

 

De Veldkeuken: Ik heb hier één keer gegeten met een vriend en was aangenaam verrast door de kwaliteit van het eten.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Don McCullin: India

Don McCullin: India (Groot-Brittannië, 1999): 132 blz: Uitgeverij Jonathan Cape

 

 

 

Alles klopt aan het voorbeeldig uitgegeven "India" van de Britse fotograaf Don McCullin. Het boek is een prachtige gebonden hardcover met een geweldige foto op de voorzijde, die ook op de losse stofomslag staat. De teksten in het boek zijn uitstekend, bondig en informatief. En, ook niet onbelangrijk, de zwart-wit foto's zijn prachtig afgedrukt en geven uitstekend de sfeer van het land weer.

 

Don McCullin is vooral bekend als oorlogsfotograaf. Dat is ook wel te zien aan "India" waarin behalve vele prachtige portretten ook veel onaangename zaken te zien zijn, zoals bedelaars op straat en zieke en dode mensen. Hierdoor werkt dit boek veel meer confronterend dan bijvoorbeeld de boeken van Olivier Föllmi die ik pas heb besproken.

 

Voor een aantal afbeeldingen uit "India", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Olivier & Daniëlle Föllmi & Matthieu Ricard: Boeddhisme in de Himalaya

Matthieu Ricard & Olivier & Daniëlle Föllmi: Boeddhisme in de Himalaya (Frankrijk, 2002): 424 blz: Uitgeverij Lannoo

 

 

 

Van het imposante boek "Boeddhisme in de Himalaya" bestaat een latere herdruk op veel kleiner formaat. Ik was dan ook aangenaam verrast toen ik gisteren met de post de zeer forse eerste druk kreeg, in plaats van de veel kleinere uitgave die ik gedacht had te kopen. 

 

"Boeddhisme in de Himalaya" is een indrukwekkend boek waaraan duidelijk veel tijd en aandacht is besteed. Het boek hinkt een beetje op twee gedachten. Enerzijds is het een groot boek met prachtige foto's van landschappen en vooral mensen. Anderzijds is het een te groot uitgevallen tekstboek met ruim 100 bladzijden tekst die beogen om een grondige inleiding in het Tibetaanse boeddhisme te geven. In hoeverre de auteurs hierin geslaagd zijn, kan ik niet beoordelen, ik heb de tekst helemaal overgeslagen en alleen maar naar de foto's gekeken.

Ik had eerder deze week Föllmi's boek over India besproken. Beide boeken lijken qua opzet veel op elkaar. Het zijn beiden groot formaat boeken, zodat de foto's uitstekend tot hun recht komen. Het lezen van de vele teksten gaat dan weer wat moeizamer, daarvoor zou een boek op kleiner formaat handiger zijn geweest. Olivier Föllmi heeft een groot aantal boeken gepubliceerd. Ik ga op zoek naar zijn overige boeken, voor zover die in het Nederlands zijn verschenen.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: les Diseurs de vérité

les Diseurs de vérité (Nederland, 2000): 74 min: Regisseur Karim Traïdia

 

 

 

Na het succes van zijn "de Poolse bruid" uit 1998 maakte de Algerijns/Nederlandse regisseur Karim Traïdia in 2000 zijn tweede speelfilm "les Diseurs de vérité", in het Nederlands zoiets als "De vertellers van de waarheid", over een Algerijnse man die in zijn thuisland met de dood bedreigd wordt en daarom in Nederland asiel aanvraagt.

 

Ik had nog nooit van "les Diseurs de vérité" gehoord. Dat is toch een beetje raar want "De Poolse bruid" was een erg goede film en ook "les Diseurs de vérité" is een zeer geslaagde film.

In de film wordt de hoofdrol gespeeld door een totaal onbekende Algerijnse acteur die Frans (meestal) en af en toe Arabisch spreekt. Hij speelt zeer naturel en overtuigend. Twee bijrollen zijn voor Jaap Spijkers en Monic Hendrickx die eerder samen de hoofdrollen speelden in "De Poolse bruid".

 

De journalist Sahafi wordt in Algerije bedreigd en vraagt op aanraden van een vriend asiel aan in Nederland. Wij volgen de procedure, krijgen flashbacks te zien uit zijn leven in Algerije, gesprekken met de immigratiebeambten en zijn verblijf in het asielzoekerscentrum. Dit verhaal wordt ondersteund met pakkende muziek en af en toe een humoristische noot.

 

Ik vind "les Diseurs de vérité" misschien nog wel een sterkere film dan "De Poolse bruid" en dat wil heel wat zeggen. Wat mij betreft is het één van de beste Nederlandse films die ik ken.

 

Op IMDB krijgt "les Diseurs de vérité" van slechts 65 mensen een waardering van 6,9.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.