Stoppen of doorlezen? Mary McCarthy: Herinneringen aan mijn roomse jeugd

Mary McCarthy: Herinneringen aan mijn roomse jeugd (Verenigde Staten, 1957): 243 blz: Vertaald door Nini Brunt (1966): Uitgeverij de Arbeiderspers, serie Privé-domein Nr. 1

 

 

Voordat ik begon met het lezen van "Herinneringen aan mijn roomse jeugd" was het enige dat ik van de Amerikaanse schrijfster Mary McCarthy wist, dat zij het eerste deel van de prestigieuze serie Privé-domein had geschreven. Nooit ben ik iemand tegengekomen die haar als schrijfster heeft genoemd en ook heb ik nooit wat over haar gelezen. Een volslagen onbekende dus. Ik zou dit boek ook nooit hebben gekocht, ware het niet dat het bij een pakketje Privé-domeins zat dat ik op marktplaats kocht vanwege een ander boek.

 

Citaten:

- Het klinkt somber, maar in werkelijkheid was het heel vrolijk. Mijn moeders ouders waren in een toestand van voortdurende bezorgdheid dat zij als jonge weduwe zou achterblijven met een troep kinderen om voor te zorgen, maar mijn moeder en vader schenen absoluut onbezorgd. Ze waren erg verliefd op elkaar, dat zegt iedereen en over geld maakte mijn vader zich nooit bezorgd. Hij had een toelage van acht- of negenhonderd dollar in de maand van zijn vader, en mijn moeder honderd van de hare. Toch zaten ze altijd in de schuld, wat de fout van mijn vader was. Hij was een roekeloos extravagante man, die in bed plannen lag te maken voor traktaties en verrassingen. De lezer zal later horen over mijn diamanten ringetje en mijn hermelijnen mofje en bontje. Ik herinner mij ook broches, picknicks in de achtertuin, zoeken naar paaseieren, een opeenvolging van verjaardagstaarten en ijspuddingen, een schitterend mei-mandje dat mijn vader aan de knop van mijn deur hing, een bloeiende hyacint, feestjes met grabbeltonnen en visvijvers, het kleine elektrische komfoor waarop mijn moeder 's middags chocola en thee maakte.

- Als ik terugzie besef ik dat het de godsdienst was die mij redde. Onze lelijke kerk en parochieschool gaven mij de enige esthetische uitweg: door de woorden van de mis en de litanieën en de oude Latijnse hymnen, door de paaslelies langs het altaar, de rozenkransen, de versierde gebedenboeken, de votieflampen, de bidprentjes, in goud gedrukt en versierd met bloemenkransen en de afbeelding van een heilige. Deze kant van het katholicisme, hoewel veel ervan was bedorven en verlaagd door massa-productie was toch voor mij het equivalent van gotische kathedralen, verluchte manuscripten en mysteriespelen.

- ... de doorsnee katholiek ziet geen verband tussen religie en moraal behalve wanneer er sprake is van de moraal van iemand anders, dat wil zeggen van de veronderstelde verderfelijke invloed van boeken, films en denkbeelden op het gedrag van iemand anders.

- Het was een algemeen verspreide mening, niet alleen onder de familie maar ook onder winkeliers, dienstboden, tramconducteurs en andere satellieten van onze kring dat mijn grootvader, een rijk man, grote edelmoedigheid had getoond door een som geld beschikbaar te stellen voor ons onderhoud en ons onder te brengen bij een onaangename familierelatie van middelbare leeftijd in een haveloos huis een paar blokken verwijderd van het zijne.

  

- Wat wij aan verbittering voelden, werd bewaard voor onze feitelijke pleegouders, die zoals wij geloofden, het geld dat voor ons werd gegeven, achterover drukten, daar de levensgewoonten in het huis van onze grootouders - de elektrische kachels, de gashaarden, de plaids, de sjaals die zorgzaam over oude knieën werden gelegd, het witte vlees van kip en het rode rundvlees, het zilver, de witte tafellakens, de meiden en de attente chauffeur - ons ervan overtuigden dat pruimen en rijstpudding, afbladderende verf en verstelde kleren voor deze mensen hors concours waren en daarom onmogelijk door hen voorgeschreven konden zijn. Rijkdom was in onze gedachten equivalent met goedheid en armoede alleen maar een bewijs van een schriele aard.

Ik moet zeggen dat ik "Herinneringen aan mijn roomse jeugd" geboeid heb zitten lezen tot en met bladzijde 53. Ik vind het erg goed geschreven en kan mij voorstellen waarom ze bij de Arbeiderspers juist dit boek hadden uitgekozen als eerste boek voor hun nieuwe serie. Wat ik gelezen heb, nodigt zeker uit tot doorlezen, hoewel het de vraag is of ik dat daadwerkelijk ga doen. Het levensverhaal van een katholieke vrouw die een eeuw geleden is opgegroeid in de Verenigde Staten staat wel erg ver van mij af, hoe goed die vrouw ook kon schrijven.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.